Khởi Mã Cục

Nước đi đầu tiên có tác dụng gì?

Nước đi đầu tiên đưa một quân Mã vào cuộc và để việc chọn thế trận Pháo lại về sau. Với nước Mã 2 tấn 3, quân Mã ra từ h0 lên g2, nơi nó bảo vệ quân Tốt giữa ở e3 và quân Sĩ ở f0.

Các khai cuộc thường được chia đại khái theo nước đi đầu tiên thành khai cuộc Pháo, khai cuộc Tốt, khai cuộc Tượng và khai cuộc Mã. Quân Mã có hai cách mở ván, và Khởi mã cục là cách phổ biến hơn; cách còn lại, Biên mã cục, hiếm gặp hơn. Trong hệ thống mã khai cuộc ECCO, Khởi mã cục mang các mã từ A40 đến A45, trong đó A42 là Khởi mã cục chuyển thành Biên pháo đối Tốt 7 tấn 1.

Bàn cờ diễn nước Mã và nước đáp Mã 8 tấn 7 của bên Đen. Các mũi tên đánh dấu ba nước Pháo mà không đi: Pháo 8 bình 5 vào cột giữa, Pháo 8 bình 6 sang cột của Sĩ và Pháo 2 bình 1 ra biên. Đó là Pháo đầu, Sĩ giác pháo và Biên pháo, ba dạng mà Khởi mã cục về sau có thể chuyển thành.

Biến của khóa học, từng nước một

Bàn cờ bên dưới diễn lại biến Khởi mã cục mà khóa học khai cuộc của trang web giảng dạy. Hãy theo dõi để thấy bên Đỏ chuyển khai cuộc thành Pháo đầu ra sao và đưa Xe tới một cột trống ngay ở nước thứ năm của mình. Biến này bắt đầu bằng các nước đi tiêu chuẩn của khai cuộc, sau đó được một chương trình máy tính đi tiếp, và bàn cờ trình bày mười hai nước đầu tiên, mỗi bên sáu nước.

Nước thứ hai của bên Đỏ đưa quân Pháo từ b2 vào cột giữa, và Khởi mã cục chuyển thành Pháo đầu. Sau đó cả hai bên đưa quân Mã thứ hai ra. Quân Xe Đỏ tiến lên i1 rồi đi dọc hàng 1 sang d1, nơi nó tấn công quân Sĩ ở d9. Bên Đen đẩy các quân Tốt ở c6 và g6, và bên Đỏ kết thúc bằng nước đẩy quân Tốt giữa lên e4.

Các nước đáp của Đen trong kho ván cờ

Bàn cờ bên dưới bắt đầu sau nước Mã 2 tấn 3, thế cờ mà 1.331 ván trong kho ván cờ đã đi tới. Các mũi tên cho thấy ba nước đáp thường gặp nhất của bên Đen, kèm tỷ lệ số ván của từng nước. Nước thứ nhất, Tốt 7 tấn 1, và nước thứ ba, Mã 2 tấn 3, nước đưa Mã phải của bên Đen ra, đều là những cách đáp chuẩn trước nước Mã. Cả ba thẻ bên dưới đều tiếp tục bằng Tốt 7 tấn 1 và khác nhau ở nước thứ hai của bên Đỏ: Pháo đầu, Sĩ giác pháo hoặc nước đẩy quân Tốt ở c3.

Mã đi trước, Pháo đi sau

Ý đồ của Khởi mã cục là ra Mã sớm và để việc chọn thế trận Pháo lại về sau. Ngoài ba thế trận Pháo trên bàn cờ đầu tiên, khai cuộc này còn có thể chuyển thành hoành xa kết hợp Bình phong mã. Hai thẻ biến của kho ván cờ chọn thế trận ở nước thứ hai của bên Đỏ, một thẻ là Pháo đầu và một thẻ là Sĩ giác pháo, còn biến của khóa học chọn Pháo đầu ở cùng thời điểm đó. Nếu bạn vốn quen chơi Pháo đầu, hãy bắt đầu với biến của khóa học, vì nó chuyển thành Pháo đầu ngay ở nước thứ hai của bên Đỏ.

Trong số các biến có tên mà Khởi mã cục có thể chuyển thành, có Khởi mã đối Tốt 7 tấn 1 và Khởi mã với hai bên cùng tiến Tốt 7. Trong kho ván cờ, Tốt 7 tấn 1 là nước đáp thường gặp nhất của bên Đen trước nước Mã, và thẻ thứ ba trình bày biến thứ hai trong hai biến này.

Trang web dạy năm nguyên tắc khai cuộc: ra Xe sớm, không đi một quân nhiều lần, không tham ăn Tốt, giữ hai cánh cân bằng và giữ an toàn cho Tướng. Trong biến của khóa học, bên Đỏ đưa quân Xe ra ở nước thứ tư rồi đi tiếp quân Xe đó ở nước thứ năm. Bên Đen đi sáu quân khác nhau trong sáu nước và đưa quân Xe ra ở nước cuối cùng, và không quân nào bị ăn.

Những sai lầm thường gặp

Lỗi thường gặp là cứ đi Mã, Pháo và Tốt trong khi cả hai quân Xe vẫn nằm ở góc. Xe là quân mạnh nhất và đi được xa, nhưng góc bàn cờ là một vị trí kém, và mỗi nước dành cho quân khác lại khiến Xe đứng ngoài cuộc lâu thêm một chút. Trong biến của khóa học, quân Xe Đỏ tiến lên i1 ở nước thứ tư của bên Đỏ và sang d1 ở nước thứ năm, nơi nó tấn công quân Sĩ ở d9.

Lỗi thứ hai là ăn quân Tốt giữa chỉ vì Pháo với tới được. Từ nước thứ hai của bên Đỏ, quân Pháo ở e2 đã nhắm vào quân Tốt ở e6, nhưng quân Mã ở g7 đang bảo vệ quân Tốt đó, và sau nước tiếp theo của bên Đen, quân Mã ở c7 cũng bảo vệ nó. Nếu Pháo ăn Tốt, một quân Mã sẽ ăn lại Pháo, và bên Đỏ mất một quân Pháo để đổi lấy một quân Tốt. Biến của khóa học để yên quân Tốt ở e6 và giữ Pháo nhắm vào nó, về sau qua ngòi là quân Tốt ở e4.

Lỗi cuối cùng là cứ đi quân ở phía có quân Mã. Nước đầu tiên phát triển cánh phải của bên Đỏ; nếu các nước sau cũng dồn về đó, cánh trái sẽ chậm lại, và một cánh chậm có thể bị tấn công. Trong biến của khóa học, nước thứ hai của bên Đỏ đưa Pháo trái vào cột giữa, nước thứ ba đưa Mã trái ra c2, nơi nó bảo vệ các quân Tốt ở a3 và e3 cùng quân Sĩ ở d0.

Khởi mã cục trong kho ván cờ

Trong tổng số 29.164 ván giữa người với người của kho ván cờ, có 1.331 ván bắt đầu bằng Mã 2 tấn 3 hoặc nước đối xứng của nó, Mã 8 tấn 7. Bên Đỏ thắng 33% số ván đó, bên Đen thắng 27%, và 40% là ván hòa. Tính trên toàn bộ kho ván cờ, bên Đỏ thắng 37% số ván và 36% số ván hòa, để bạn so sánh khai cuộc này với cả kho ván cờ.

Khi cầm Đỏ, Lữ Khâm có thành tích tốt nhất với khai cuộc này, 67.2% qua 61 ván, còn khi cầm Đen, Lữ Khâm là người gặp nó nhiều nhất, với 22 ván. Các ván kéo dài trung bình 44 nước. Để luyện tập, bạn hãy xem lại từng nước của biến này trong khóa học khai cuộc, rồi thử nó trong vài ván đấu với máy. Nước Mã đầu tiên không tự mang lại chiến thắng, nhưng nó đưa một quân vào cuộc và giữ cho bạn quyền chọn chỗ đặt Pháo.